Dạy văn theo chuyên đề để ‘hớp hồn’ học sinh

Học sinh tự thiết kế trang phục, kịch bản để diễn từ các chuyên đề học văn - Ảnh: M.L.
Học sinh tự bề ngoài trang phục, kịch bản để diễn từ các chuyên đề học văn – Ảnh: M.L.

Theo dự thảo của Bộ GD-ĐT, từ niên học này bộ sẽ bề ngoài chuyên đề nhiều môn học theo định hướng nghề nghiệp. Tại trường quốc tế nơi tôi công việc, dạy theo chuyên đề đã được thực hành mấy năm nay.

Là thầy cô giáo trực tiếp đứng lớp gần 20 năm, tôi thấy việc dạy theo chuyên đề là biện pháp khôn cùng khả thi mà không cần thay sách.

Lấy học trò khiến trọng điểm

Đối với môn văn, chúng tôi sắp đặt lại phần lớn bài dạy theo chương trình học (từng khối lớp) chuẩn y hình thức các chuyên đề. Nghĩa là chúng tôi dựa hoàn toàn vào chương trình sách giáo khoa của bộ để cấu trúc bài theo từng đội ngũ chuyên đề.

Các chuyên đề bao gồm: Văn học dân gian (được khiến trên cơ sở vật chất gom các bài học lý thuết về Văn học dân gian, thể loại, các tác phẩm điển hình); Văn học trung đại (có văn xuôi và thơ ca trung đại), Văn học đương đại; Các cá tính tiếng nói; Các thao tác lập luận trong chương trình khiến văn – Tiếng Việt; Các phương châm đối thoại.

Học theo chuyên đề, học trò được xem là trọng điểm. Các em hoàn toàn không cần trả bài và khiến bài tập về nhà, mà sẽ được thầy cô giáo cung cấp ý tưởng và nội dung chính, sau đó chính các em sẽ tự sắm hình thức thích hợp cho từng chuyên đề sẽ học.

Các em tự phân đội ngũ thuyết trình, tự viết kịch bản, tự phân vai diễn kịch. Các em còn vẽ tranh minh họa, khiến poster, bigbook để lưu lại chuyên đề đã thực hành.

Các “sản phẩm” này sẽ được luân phiên trưng bày tại sảnh chính và các buổi event, triển lãm của trường. Đây là cơ sở vật chất để tính điểm và duy trì động lực, yêu thích cho học trò.

Và cứ thế, học theo từng chuyên đề với cả thầy và trò đều là thời cơ chứng tỏ bản thân, tạo hứng thú học văn. Riêng với học trò, các em ngày 1 tự tín trong phản biện dựa trên tin tức đa chiều về các vấn đề.

Biến giờ học văn thành tiết được vui chơi

Học sinh trình diễn từ các chuyên đề học văn - Ảnh: M.L.
Học sinh trình diễn từ các chuyên đề học văn – Ảnh: M.L.

Với học trò cấp 2, 3 trường tôi, không em nào sợ học văn. Ngược lại, theo lời các em, được tới phòng bộ môn văn là tới “ngôi nhà vui”.

Không những được “vẽ” lại bài học theo ý thích, tự viết theo cảm nhận, các em còn khiến những công trình vừa sức từ các chuyên đề.

Như ở lớp 9, 11, chúng tôi gom các bài: cá tính tiếng nói tạp chí, chính luận, bản tin khiến thành chuyên đề “Học sinh khiến báo”, biến mỗi học trò thành 1 nhà báo thật sự.

Trước tết cựu truyền, các em đi chụp hình hoạt động đón xuân và viết phóng sự xuân về ở ngôi trường mình theo học. Sau tết, các em viết “Đường hoa Nguyễn Huệ – nạn cướp hoa và biện pháp”. Các em lớp 9 thì viết về vấn nạn thuốc lá và bạo lực học đường.

Các em lớp 6 và lớp 10 có chuyên đề văn chương dân gian thì có công trình: “Văn học dân gian từ tác phẩm đến cuộc thế”. Qua gợi ý, dặn dò của thầy cô giáo văn, các em tự viết kịch bản, phân vai diễn kịch Thánh Gióng.

Chỉ với kinh phí 500.000 đồng, trường chúng tôi đã khiến thành công công trình báo cáo cấp cụm. Các thầy cô Cụm 4 TP.HCM tham dự đều rất nô nức trước việc học trò từ chuyên đề được học đã tự bề ngoài trang phục, kịch bản sàn diễn và cả khiến phim ngắn. Các em diễn kịch, thuyết trình, phản biện đều sinh động.

Không chỉ học trò, phụ huynh cũng nô nức với hình thức học tập mới mẻ của con: “Các con thích lắm, phụ huynh thì vui sướng quá đi”…

Từ thực tại ở trường mình, chúng tôi tự tín khẳng định: dạy văn theo chuyên đề không khó, bởi chúng tôi từng khiến và đã khiến cả chương trình khung.

Chúng tôi cũng khẳng định không cần thay sách giáo khoa vẫn dạy và học văn tốt, vì từ sách giáo khoa chúng tôi tự điều chuyển bài thành chuyên đề.

Chìa khóa cho việc dạy theo chuyên đề, theo ngu ý tư nhân, là thầy cô giáo phải có kỹ năng kỹ sảo điều phối hoạt động để phát huy tốt nhất kỹ năng kỹ sảo từng học trò. Giáo viên phải tự điều chuyển các bài học thành 1 chuyên đề, và bảo đảm không học theo bài mẫu.